Stabilizacja

Stabilizacja kręgosłupa

Stabilizacja kręgosłupa jest procedurą chirurgiczną nazywaną spondylodezą. Polega na zespoleniu sąsiednich kręgów za pomocą implantów tak, aby doszło do zrostu kostnego. Obecnie na rynku istnieje bardzo wiele wyspecjalizowanych implantów oraz narzędzi, które właściwie stosowane, minimalizują ryzyko niepowodzenia.

Wskazania

Stabilizację kręgosłupa stosuje się w leczeniu choroby zwyrodnieniowej, w celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, a także w leczeniu wielu innych schorzeń, takich jak kręgozmyk, urazy kręgosłupa oraz zmiany nowotworowe.

Zasada działania

Obecnie uznaje się, że ból kręgosłupa w chorobie zwyrodnieniowej powstaje przede wszystkim na skutek mechanicznego drażnienia zwyrodniałych dysków oraz stawów międzykręgowych. Zatem celem wykonania stabilizacji kręgosłupa jest unieruchomienie sąsiednich segmentów tak, aby doszło pomiędzy nimi do zrostu kostnego. W kręgozmyku natomiast dochodzi do patologicznego przemieszczenia sąsiednich kręgów, w tym wypadku korekcja położenia kręgów i stabilizacja definitywnie leczy przyczynę dolegliwości. W przypadku urazów oraz nowotworów pacjenci kwalifikowani są indywidualnie.

Rodzaje stabilizacji:

  1. Stabilizacja tylno-boczna

Metoda polega na odsłonięciu kręgosłupa i obłożeniu tylno-bocznej powierzchni wiórami kostnymi tak, aby doszło do wytworzenia zrostu. Obecnie najlepszym sposobem na unieruchomienie kręgów na czas tworzenia zrostu są śruby wkręcone do trzonów przez nasady łuków połączone prętami.

  1. Stabilizacja międzytrzonowa

Polega na wprowadzeniu w miejsce usuniętego dysku materiału, który powoduje zrost pomiędzy trzonami. Miarą powodzenia operacji jest odsetek zrostu kostnego u operowanych pacjentów. O ile w stabilizacji tylno-bocznej do zrostu dochodzi u 60-80% pacjentów, w przypadku stabilizacji międzytrzonowej wynosi on aż 90-99%. W zależności od dojścia do przestrzeni międzytrzonowej wyróżnia się następujące techniki:

  • PLIF (ang. posterior lumbar interbody fusion, czyli tylna lędźwiowa stabilizacja międzytrzonowa). Dysk usuwany jest z dojścia „na wprost”, po odsunięciu korzeni nerwowych na bok;
  • TLIF (ang. transforaminal lumbar interbody fusion, czyli przezotworowa lędźwiowa stabilizacja międzytrzonowa). Dysk usuwany jest z dojścia bardziej bocznego, niewymagającego odsuwania korzeni nerwowych;
  • ALIF (ang. anterior lumbar interbody fusion, czyli przednia lędźwiowa stabilizacja międzytrzonowa). Do dysku dochodzi się przez jamę brzuszną;
  • XLIF (ang. extreme lateral lumbar interbody fusion, czyli ekstremalnie boczna lędźwiowa stabilizacja międzytrzonowa). Dojście z boku kręgosłupa, wymagające przejścia przez mięsień lędźwiowy bezpośrednio przylegający do kręgosłupa.

Skuteczność

Cel leczenia zostaje osiągnięty, jeśli w ciągu około 3-9 miesięcy dojdzie do powstania litego zrostu kostnego między sąsiednimi trzonami. Przy zastosowaniu nowoczesnych technik międzytrzonowych przyjmuje się, że szansa na zrost wynosi ponad 90%. Warto nadmienić, że ryzyko niepowodzenia jest dużo większe u osób z cukrzycą oraz palących. O ile samo wytworzenie zrostu kostnego, potwierdzone badaniem tomografii komputerowej, nie oznacza ustąpienia objawów, zdecydowana większość pacjentów, prawidłowo zakwalifikowanych do leczenia operacyjnego, odczuwa znaczną redukcję bólu.

Możliwe Powikłania

W zależności od wybranej techniki operacyjnej stabilizacja obarczona jest istotnym ryzykiem powikłań. W przypadku stabilizacji z dostępu tylnego, jak PLIF i TLIF najczęstszym powikłaniem jest uszkodzenia korzeni nerwowych, objawiające się najczęściej zaburzeniem czucia, choć możliwe jest nawet częściowe porażenie mięśni kończyn dolnych (bardzo rzadko). Z kolei u pacjentów operowanych z dostępu przedniego, tj. ALIF, istnieje pewne ryzyko uszkodzenia dużych naczyń przebiegających bezpośrednio przed kręgosłupem.