Laminektomia

Laminektomia lędźwiowa

To procedura chirurgiczna polegająca na usunięciu fragmentu tylnej części kręgosłupa w celu zniesienia ucisku na korzenie nerwowe biegnące w kanale kręgowym. Laminektomia polega na wycięciu łuku kręgu, który jest kostną strukturą anatomiczną ograniczającą z tyłu kanał kręgowy. Przez lata był to jeden z częściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych na kręgosłupie, obecnie wraz z pojawieniem się wielu nowych technik laminektomię wykonuje się rzadziej, niemniej występują określone wskazania, w których ta metoda jest stosowana.

Wskazania

Głównym wskazaniem do wykonania laminektomii lędźwiowej jest stenoza, czyli patalogiczne zwężenie światła kanału kręgowego. Do stenozy dochodzi najczęściej w wyniku procesu zapalnego, który obejmuje więzadło żółte, a także stawy międzykręgowe. Klasycznym objawem stenozy jest chromanie neurogenne, czyli ból kończyn dolnych występujący po przejściu nawet krótkiego dystansu. Stenozie często towarzyszy ból pleców, który może promieniować do kończyn dolnych. Podstawowe znaczenie w kwalifikacji do leczenia operacyjnego ma diagnostyka radiologiczna, zwłaszcza badanie rezonansu magnetycznego, które szczegółowo uwidacznia kanał kręgowy i jego zawartość.

Technika operacyjna

Klasyczna laminektomia polega na obustronnym usunięciu łuków kręgu wraz z wyrostkiem kolczystym. Operacja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, w ułożeniu na brzuchu. Po nacięciu skóry na długości ok. 12-15 cm (gdy zabieg wykonywany jest na jednym poziomie) odwarstwia i odcina się mięśnie przykręgosłupowe. Po zaopatrzeniu krwawiących naczyń dokładnie odsłania się łuki kręgu oraz wyrostek kolczysty. Po usunięciu wyrostka kolczystego należy za pomocą wyspecjalizowanych narzędzi usunąć łuk kręgu oraz więzadło żółte. Cel zabiegu jest osiągnięty z chwilą uwidocznienia i uwolnienia korzeni nerwowych oraz worka oponowego. Standardowo, przy braku komplikacji, zabieg trwa około 1,5 godziny.

Czego spodziewać się po zabiegu?

Jeśli nie doszło do powikłań typowo po laminektomii konieczne jest pozostanie w łóżku przez około 2-3 dni, przy czym u osób w wieku podeszłym okres ten może się znacząco wydłużyć. Po tym czasie wskazane jest stopniowe uruchamianie. Osoba operowana zazwyczaj może powrócić do codziennych czynności w ciągu 6 tygodni.

Możliwe powikłania

Podobnie jak każdy zabieg chirurgiczny laminektomia obarczona jest pewnym prawdopodobieństwem wystąpienia powikłań. Najczęstsze to:

  • uszkodzenie opony twardej, które czasem objawia się płynotokiem (wypływem płynu mózgowo-rdzeniowego przez ranę). Gdy ilość wypływającego płynu mózgowo-rdzeniowego jest duża może wystąpić ból głowy. Powikłanie to występuje rzadko, bo u ok. 1-5% operowanych pacjentów, w zależności od ośrodka. Przy reoperacjach ryzyko wystąpienia płynotoku jest wielokrotnie większe;
  • uszkodzenie korzeni nerwowych. Stosunkowo rzadkie (1-10%), jeśli wystąpi to najczęściej pod postacią drętwienia w kończynie dolnej. Prawie zawsze ma charakter przemijający;
  • niestabilność. U niektórych pacjentów usunięcie tylnej części kręgosłupa destabilizuje kręgosłup i po kilku latach może prowadzić do niestabilności, wymagającej zabiegu stabilizacji. Zjawisko niestabilności po laminektomii jest stosunkowo słabo zbadane, przyjmuje się, że może dotyczyć od 5 nawet do 30% pacjentów;
  • inne powikłania, jak infekcja czy krwotok nie są znacząco częstsze, niż w przypadku innych zabiegów operacyjnych na kręgosłupie.